“አለማወቅ”

አብዛኛውን ጊዜ ለዕውቀትና ለሰው ልጅ ዕድገት ትልቁ እንቅፋት “አለማወቅ” ብቻ ይመስለናል፤ ነገር ግን ታላቁ ሳይንቲስት እስቲፌን ሆኪንግ “አውቃለሁ” ብሎ ማሰብ ከድንቁርና በላይ እጅግ አደገኛ መሆኑን ያስረዳል። አለማወቅ በራሱ መጥፎ ወይም ጎጂ ነገር አይደለም፤ እንዲያውም አንድን ነገር በትክክል እንደማታውቅ በቅንነት ካመንክ አእምሮህ አዲስ መረጃንና ትምህርትን ለመቀበል ዝግጁና ክፍት ስለሚሆን፣ ይህ ሁኔታ የጥልቅ ዕውቀት መጀመሪያ ሊሆን ይችላል። “ይህንን ጉዳይ አላውቀውም” የሚል ሰው አዲስ ነገር ለመማር ከፍተኛ ፍላጎትና ዝግጁነት ስላለው፣ አለማወቅ በቀላሉ በትምህርትና በዕውቀት ሊታከም የሚችል “ንጹሕና ክፍት ባዶነት” ሆኖ ያገለግላል።

በተቃራኒው ደግሞ የዕውቀት ቅዠት ለአስተሳሰባችን ለውሳኔ አሰጣጣችን ትልቁና ዋነኛው ጠላት ነው። አንድን ነገር በትክክል ሳይረዱትና ሳይመረምሩት “አውቃለሁ” ብሎ ማሰብ አእምሯችን አዲስና ትክክለኛ መረጃን የመቀበያ በሩን እንዲዘጋ ያደርገዋል። የማያውቅ ሰው ግልጽ ያልሆነለትን ነገር በትሕትና ሊጠይቅ ይችላል፤ የዕውቀት ቅዠት ውስጥ የወደቀ ሰው ግን በቂ ባልሆነና በተሳሳተ መረጃ ላይ ተመሠርቶ በራሱም ሆነ በሌሎች ላይ አደገኛ ውሳኔዎችን ሊወስድ ይችላል። በሥነ ልቦና ጥናት “ዳኒንግ-ክሩገር ኢፌክት” እንደሚባለው፣ ስለ አንድ ጉዳይ በጣም አነስተኛ ዕውቀት ያላቸው ሰዎች ከባለሙያዎች በላይ “ሁሉንም አውቃለሁ” ብለው የመታበይና የመኩራት ዝንባሌ አላቸው። ይህም የሚመነጨው በጉዳዩ ላይ ካለን የጥልቀትና የብስለት ማጣት ሲሆን፣ ነገሩን በትጋት እያወቅነውና እየመረመርነው ስንሄድ ግን ዕውቀቱ ምን ያህል ሰፊ፣ ጥልቅና ውስብስብ እንደሆነ መረዳት እንጀምራለን።

ከእስቲፌን ሆኪንግ ጥልቅ አባባል የምንወስደው ትልቁ የሕይወት ትምህርት የትኛውም ደረጃ ላይ ብንደርስ ሁልጊዜ በትሕትና አዲስ ነገር ለመማር ዝግጁ መሆን ነው። የትኛውም የዕውቀት ወይም የሥልጣን ደረጃ ላይ ብንደርስ “ዘላለማዊ ተማሪ” መሆናችንን ፈጽሞ ባለመርሳት፣ “እኔ ሁልጊዜ ትክክል ነኝ” ብለን በጽኑ የምናስባቸውን እምነቶች እንኳ “ምናልባት ተሳስቼ ይሆን?” ብለን በድፍረት ለመጠየቅ ዝግጁ መሆን ይኖርብናል። ድንቁርና “አላውቅም፣ አስተምሩኝ” በሚል ቅን አመለካከት ወደ ከፍተኛ ዕድገትና ጥልቅ ዕውቀት ሲመራ፣ የዕውቀት ቅዠት ግን “ሁሉንም አውቃለሁ፣ አትንገሩኝ” በሚል ግትርነት ወደ መቆም፣ ወደ መታበይና ወደ መሳሳት ይወስደናል። ታላላቅ ሳይንቲስቶችና ተመራማሪዎች “ከውቅያኖሱ ዳርቻ ላይ ጥቂት ጠጠር እንደለቀምን እንጂ ምንም እንደማናውቅ እናውቃለን” በሚል ታላቅ ትሕትና ነው ወደ ጥልቅ ምርምርና ግኝት የሚገቡት።

አንድን ነገር ሁሉንም አውቀነዋል ብለን በኩራት ስናስብ መማራችንንና ማደጋችንን ወዲያውኑ እናቆማለን። ዕውቀት ማለቂያና ዳርቻ የሌለው ሰፊ ውቅያኖስ መሆኑን ተረድተን፣ ሁልጊዜ በጉጉት የምንመረምርና የምንጠይቅ ከሆንን ብቻ ራሳችንን ከዕውቀት ጠላት ወይም ከቅዠት መጠበቅ እንችላለን። እውነተኛ ጥበብ የሚገኘው በያዝናቸው መረጃዎች ብዛት ሳይሆን፣ ገና ባልደረስንባቸውና ባልተረዳናቸው ሰፊ ዕውቀቶች ፊት ባለን የግንዛቤ ልክና በትሕትናችን ነው። ሁልጊዜ ትሑት በመሆን፣ የቆዩ እምነቶችን በአዲስ መረጃ በመፈተሽና ጥልቀት ያላቸው ጥያቄዎችን በመጠየቅ ዘወትር ለዕውቀት ክፍት የሆነና የሚያድግ አእምሮ መገንባት እንችላለን።

ይቀላቀሉ ለቴሌግራም
👇👇👇
http://t.me/danelroza
ለፌስቡክ 
👇👇👇
http://fb.com/danelroza
ለሊንክደን ፡
👇👇👇
linkedin.com/in/danelrozlroza